Zielona Góra. Oto historia deptaka, który wkrótce zacznie się na nowo

Deptak w Zielonej Górze powstawał etapami. Po ulicy Żeromskiego i Starym Rynku przyszedł czas na Aleję Niepodległości. Biało-czarne betonowe płyty przetrwały tu prawie 50 lat, a wkrótce zastąpią je granitowe.

Deptak w Zielonej Górze powstawał etapami

Zawsze zadziwia, że deptak w Zielonej Górze, choć jeden z najdłuższych w Polsce, powstał wzdłuż zabudowy małego, powiatowego miasta, jakim był przedwojenny Grünberg. Składa się z kilku krzyżujących się ulic, a jego łączna długość to XXX metrów. Może nie jest to Piotrkowska w Łodzi (ponad 4 kilometry!), ale sporo znacznie większych miast może Zielonej Górze pozazdrościć tej długiej spacerowej części.

Zielonogórski deptak powstawał etapami. W 1969 r. koncepcję położenia betonowych, biało-czarnych płyt opracował architekt Bogusław Jaskułowski. W 1970 r. zdjęto bruk i położono betonowe płyty przy ulicy Żeromskiego, a rok później – dookoła ratusza (wtedy był to plac Bohaterów Stalingradu).

Później deptak powiększał się jeszcze dwa razy. Płyty przy Alei Niepodległości położono w 1979 r., a ulica Kupiecka czekała na swój czas aż do początku lat 90. To właśnie przy Alei Niepodległości utworzono liczne skwery, na których można było odpocząć w cieniu nowo zasadzonych lip. I to na tej części deptaka skupię się dzisiaj.

W końcu przed nami duża przebudowa, o której piszemy w tym numerze „Czasu Zielonej Góry”. Obejmie część Alei Niepodległości od skrzyżowania z ulicami Kupiecką i Żeromskiego aż po plac Bohaterów.

Wcześniej ulica Stalina

Cofnijmy się trochę głębiej w przeszłość. Aleja Niepodległości była przez kilkadziesiąt lat jedną z głównych ulic w Zielonej Górze. Wytyczono ją w 1871 r., gdy do Grünbergu doprowadzono kolej. Nazywała się Grosse Bahnhofstraße, a później Bahnhofstraße, czyli Dworcowa.

Nowa arteria miała za zadanie połączyć dworzec, wtedy położony na obrzeżach, ze śródmieściem. Przy nowej alei budowali się bogaci Zielonogórzanie, powstawały też instytucje publiczne.

Widać tutaj znaczną różnicę w zabudowie w porównaniu z pozostałą częścią deptaka. O ile ta przy Żeromskiego czy Kupieckiej jest zwarta, z kamienicami, o tyle większość Alei Niepodległości to stojące pojedynczo wille.

Po II wojnie światowej, jako jedną z najważniejszych ulic w mieście, przemianowano ją na ulicę Generalissimusa Stalina. W październiku 1956 r., na fali odwilży, stała się Aleją Niepodległości. I tak już zostało.

97 nowych drzew przy Alei Niepodległości

30 lipca 1979 r. „Gazeta Zielonogórska” pisała w tytule: „Nowy kształt Alei Niepodległości”. Dalej relacjonowała, jak przebiegają prace. „Rozbudowa zielonogórskiego deptaka cieszy się dużym zainteresowaniem mieszkańców Zielonej Góry. Wielu przechodniów zatrzymuje się, komentując dość wolno posuwające się prace” – pisał dziennikarz. Dodawał, że główne roboty potrwają do końca roku.

Co miało się zmienić w tej części Zielonej Góry? „Wiosną 1980 r. będzie się zazieleniać nowy odcinek deptaka. Ostatnio wycięto kilkanaście chorych lub uschniętych drzew. W ich miejsce zostanie posadzonych 97 nowych” – pisała gazeta. „W celu wyeksponowania roślinności zrezygnowano między innymi z krat ochronnych, odsłaniając trawniki wokół pni drzew. Na kwietnikach i klombach posadzonych zostanie ok. 1000 najróżniejszych krzewów i roślin. Znajdą się wśród nich nie tylko popularne już w naszym mieście iglaste krzewy, ale również bardzo rzadkie w kraju i znajdujące się pod ochroną inne rośliny. Niska zieleń będzie wieczorami podświetlana przez specjalne lampy” – dodawała.

Najbardziej zieloną częścią Alei Niepodległości miała być ta między ulicami Warskiego a Fornalskiej, czyli dzisiejszymi Pieniężnego a Bankową. „Wystrój deptaka to oczywiście nie tylko zieleń. Przed salonem BWA będzie stała ekspozycja rzeźby. Na nowym odcinku wybudowane zostaną też trzy fontanny (jedna z nich czeka już na prace wykończeniowe)” – opisywał dziennikarz.

Najwięcej kłopotów przy przebudowie było z uzbrojeniem terenu. „Wykonuje się kanały sieci telekomunikacyjnej i elektrycznej, co ma w przyszłości zapobiec rozkopywaniu terenu. Brakuje kabli, stąd część prac została wstrzymana. Do uzbrojenia pozostał cały odcinek od ulicy Warskiego do ul. Świerczewskiego”. Świerczewskiego to dzisiejsza ulica Kupiecka.

11 grudnia 1979 r. w „Gazecie Zielonogórskiej” można było przeczytać już w dużo bardziej optymistycznym tonie: „Coraz wyraźniejszych zarysów nabiera deptak w Alei Niepodległości. W ostatnich dniach budowlani wyraźnie przyspieszyli prace. Jest nadzieja, że w tym roku inwestycja dobrnie do szczęśliwego końca. Gotowy odcinek nowej trasy spacerowej prezentuje się efektownie”.

Deptak przy Alei Niepodległości za trzy lata będzie więc obchodził 50-lecie. Mniej więcej tak stare są też lipy, które gęsto rosną przy tej spacerowej promenadzie. Wbrew temu, co się wydaje wielu Zielonogórzanom, nie są wcale przedwojenne.

mat. UM Zielona Góra